Door Rob & Nelleke Kool  
  HOME ::
   
2* Berlijn

Berlijn 2004

Ik moet op zondag Godallejezus vroeg naar Schiphol. De NS is nog diep in slaap. Wart is bereid om de VW van het vliegveld terug te rijden.

Voor het eerst check ik me binnen Nederland elektronisch in. Gelukkig staat er iemand bij die weet welke automaten waarom weigeren. In Duitsland gaat het probleemloos, waarom dan hier niet?

Nu heb ik tijd zat, dus eigenlijk is het wel fun, en bij de 2e automaat wordt mijn gloednieuwe paspoort keurig verwerkt.

Daarna is het lang wachten op het vertrek van de Fokker 100 naar Tegel in Berlijn, je moet tenslotte 2 uur van te voren aanwezig zijn.

De lucht gaat grotendeels goed. Alleen het laatste stuk is er “wat” thermiek. Ik hou niet van thermiek, zeker niet als het “wat” is. Iedereen wordt weer in de snelbinders gejaagd en zo stuiteren we naar Berlijn.

Op het vliegveld heb ik een volgende nieuwe ervaring. Ik wordt besnuffeld door Zoll. Nu hou ik niet van herders, maar als ze Zoll heten en vergezeld zijn van een polizei laat je wat over je kant gaan. Zowel Zoll[1] (Waarschijnlijk een afkorting van “Das zoll du nicht machen!”[2]) als de agente zijn verder vriendelijk dus het loopt goed af.

 1Vervolgens moet ik naar het hotel. Via bus en U-bahn kom ik bij station Frederichstrasse. Krachtig begin ik te zeulen in de richting waarin ik Unter den Linden verwacht.

Ik gok niet alleen perfect, de kruising Frederichstrasse / Unter den Linden blijkt veel dichter bij dan verwacht. Binnen de kortste keren zit ik in het hotel. Voor alle zekerheid heb ik een dagkaart op het openbaar vervoer gekocht. Je weet maar nooit hoe je anders bij het hotel komt. De rest van de dag kan ik vooruit.

De sightseeing begint uiteraard op Unter den Linden. Voor alle zekerheid scoor ik een broodje kebab en een reuzen koffie. Een mens kan tenslotte niet voorzichtig genoeg zijn 1als het om de juiste hoeveelheid koffie gaat. In dit geval ben ik te voorzichtig. 200 m verderop zit een Starbucks® helaas, ik zit vol.

Langs de Brandenburger Tor kom ik bij de rijksdag. De omgeving is erg de moeite waard. Niet alleen is de muur gesloopt, maar alles er omheen is opnieuw opgebouwd.

Als toeristische attractie kan je op de koepel van de rijksdag. Van daar heb je een aardig uitzicht, en het is gratis. Wel moet je door de obligate poortjes en wordt je handbagage gescand. Daarbij hebben de beambten het vooral voorzien op portemonnees. Die moeten op de band. In tegenstelling tot de Italianen spreken ze ook talen. Wie niet reageert op de oproep krijgt te horen: Do you have wallet? Wie dan nog niet reageert, zoals de Oost-Europeanen voor me krijgt te maken met het Amerikaanse basisprincipe: “If they don’t understand you, just shout louter: DO YOU HAVE WALLET? WALLET! WALLET!!!”

Uiteindelijk lopen we toch gezamenlijk naar boven. In het heldere vriesweer is het zicht geweldig.

Na de Rijksdag is het tijd voor het Sony Centre en het Daimler Chrysler Centre waarmee de Potsdammer Platz zijn gevuld. Het is allemaal heel modern en zeker niet lelijk. Ook is het in pakweg 12 jaar uit de grond gestampt, wat ook een prestatie is.

Een vergelijking met die la Defense kan echter niet achter wegen blijven. Berlijn verliest het dan. Ze zijn groot, modern, grondig, maar niet leuk. Te weinig speels en te weinig kunst. Keith Haring en de drijvende rozen zijn leuk, maar het is niet genoeg in zo’n gebied.

Van de Potsdammerplatz zit je zo met de U-bahn op de Wittenbergplatz. Van daar is het een sentimental journey naar Bahnhof Zoo, via het Europacentre, de Gedachtniskirche en Kranzler.

1Hoewel, ma had me gewaarschuwd voor die laatste plek. Achter Kranzler is alles verbouwd en vernieuwd. Zo zijn er twee papegaaien volières. Het is een soort mini Potzdam geworden. Op het pleintje staan ook beren. De beren die nu tijdelijk op verschillende plaatsen in Berlijn zijn neergezet in 2 modellen met ieder hun unieke verfje. Vom Bahnhof Zoo is de slimste route via de S-bahn richting Wartenburg. Die komt langs de Frederichstrasse en rijdt frequent en snel. Bovendien spaart het een rondrit uit. Je komt langs Tiergarten, Schloss Bellevue, Marshal Brucke, Rijksdag en regeringsgebouwen. Verder zie je tal van kerken en monumenten, waaronder de synagoge.

 

19    Januari

Het sneeuwt. Niet wat vrolijke vlokjes, maar pesterige hoeveelheden koude witte zooi. Hoewel ik het haat is het leuk om het één keer mee te maken. Vandaag is het werken, langs de Greenpeace demonstranten het vergadercentrum aan de Alexanderplatz in. Aan het eind van de dag ga ik nog even langs de grote synagoge. Niet gratis, niet af, wel mooi.

Op de terugweg ontdek ik dat het niet alleen nat, maat ook heel koud aan een voet is. Mijnzool blijkt in tweeën gespleten te zijn.

’s Avonds is het receptie. Ik haat die dingen, maar zo’n mooie gelegenheid om het Rote  Rathaus in te komen krijg je nooit meer.

20    Januari

Ook vandaag is het weer werken, maar een deel van de dag gaat over een industrieel gedeelte waar ik niets van snap. Het geeft mee een kans om een wandeling naar Tiergarten de openlucht tentoonstelling van lantaarnpalen te kijken. Van Bahnhofzoo gaat er een directe lijn van de S-bahn naar mijn hotel en Alexanderplatz (met als mooie eindbestemming Wartenberg). De lijn gaat boven de grond en is vanuit toeristisch oogpunt aan iedereen aan te raden. Alle bekende plekken komen langs. Daarna is het tijd een laatste rondje congres en het vliegtuig naar huis.

 Berlijn 2005

 Dit kan een kort verslag worden omdat:

  • Het een reis van maar drie nachten is
  • De heenreis niet meetelt
  • Het Berlin is.

Wat toelichting.

Beurs en fut laten dit jaar “maar” een vierdaagse stedentrip toe.

De heenreis begint om 4.23 uur, nadat we op ons gemak zijn opgestaan. Toch is het door de slaperigheid nog zo vroeg dat je de eerste uren weinig merkt. Vanaf  Hengelo begint de mist. Dus we zien verder weinig tot niets van de heenreis. Pas zo’n honderd kilometer voor Berlijn kunnen we weer om ons heen kijken. Het enige wat we verder kunnen melden is dat de we om 6.30 bij een Raststatte staan voor een bak koffie. Een zware frituurwalm[3] komt ons tegemoet. De mist lijkt er alles aan te doen om de dampen in het gebouw te houden. De tweede stop is bij Irxleben, de voormalige DDR stop. Hier staat nu een modern gebouwtje met goede chocolademelk en koffie. De tweede verandering sinds het vorige bezoek kan worden genoteerd. De 1e is natuurlijk de weg, die nu een brede zesbaans is. Daar rijdt bijna niemand, want vandaag is het de dag van de nationale eenwording en iedereen heeft vrij.

3 oktober.

Via een ongebruikelijk manier komen we de stad in. In plaats van via de Funkturm rijden we langs vliegveld Tegelhof. Daardoor komen we sneller bij ons hotel op de hoek van de Friedrichstrasse en Unter den Linden[4]. De 397,68 miles[5] zijn snel afgelegd, dus om een uur of 11 lopen we al door de stad.

De toeristen zijn daar massaal aanwezig. Nadat ik voor de 3e keer bijna door een Duits jong van mijn sokken ben gelopen steken we over van de “kathedraal kant” van UdL naar de Palast der Republiek kant van UdL. Toekomstige generaties zullen dit niet snappen, want het Palast gaat binnenkort plat. Het agressieve wandelgedrag van de jonge moffen heeft een verontrustende reden. Ze zijn op excursie en hebben een koptelefoon opgekregen zoals die tot voor kort alleen in musea te vinden waren. Met zo’n ding op hun toch-al-niet-zo subtiele Duitse brein  zijn ze verworden tot het volmaakte kuddebeest. Ze stampeden van de Kathedraal naar de Rijksdag zonder na te denken of om zich 11heen te kijken. We hebben meer toeristische trends zich zien ontwikkelen, ik hoop dat dit er niet ook een wordt.[6]

Over UdL valt verder alleen te zeggen dat het nog steeds verder wordt opgeknapt. Een tijdelijke uitzondering hierop is de Palast der Republiek. Hierin wordt, zeer toepasselijk, een tentoonstelling over de dood gehouden. Het is een van de twee manieren om het gebouw (nog) eens van binnen te bekijken.[7] Binnenin is het gebouw volkomen onttakeld en de grens tussen binnen en buiten wordt steeds vager. De schil van het gebouw zag er aardig uit, maar verder is het absoluut PBS kwaliteit. Op veel plekken kan je door de gaten naar buiten kijken.

Voor ons is het een buitenkansje. Een aardige tentoonstelling, gekoppeld aan een wandeling door het gebouw. En niemand zeurt als je foto’s maakt.  Hoewel er wat stemmen zijn om het ding te restaureren zijn er geen serieuze bewegingen die dit monster willen behouden. De Palast gaat dus plat.

Na een vislunch lopen we via de Fernsehenturm en het Rode Raadhuis naar het St. Nicolaas kwartier. Hoewel dit, zoals zo veel in Berlijn, nep is, is het mooi neergezet in de stijl van het oude Berlijn.

Langs de Spree lopen we het wijkje uit, en vinden aan de overkant van de weg, richting Alexanderplatz, een ruïne van een oude kerk. Hier staat een beperkte beelden tentoonstelling.

Bij station Koch kopen we een dagkaart voor het openbaar vervoer. Dat zijn de bussen, trams, U- en S-bahn[8].

Eerst kijken we even bij Alexanderplatz, en constateren dat dat het niet is. Daarna rijden we naar Zoologische Garten, of eigenlijk nog een station verder omdat we vergeten uit te stappen.

Zoals op veel stations is er ook hier kunst op de wand. Hier is alles gewijd aan bomen met daarbij de subtiele tekst: “Was wir trinken ist was wir pinkelen”[9] 

Maakt niet uit, we wandelen rustig richting Ku’damm en vervolgens over die Ku’dam.

Nelleke is verbaasd over de grote hoeveelheid vervang- en restauratiewerk dat ook hier heeft plaatsgevonden. Wel vindt ze dat ze doorslaan. Architecten en vergelijkbare potsenmakers kwakken van alles op de gevel om het “authentiek” te laten maken. Het resultaat is net zo adembenemend als de gemiddelde Idols 1auditie, en dus voert ze de NGW[10] in.

Neemt niet weg dat er mooie dingen te zien zijn. Met name de hoek bij Kranzler is aan alle kanten opgeknapt. Ook staan er weer overal beelden van Berlijnse beren. Er is zelfs een nieuw model (een zittende beer).

Heel speciaal is het levensgrote tafelvoetbalspel met Berlijnse beren. Je kunt zien dat onze oosterburen zich warmlopen voor de WK van 2006!

We eten op het plein van de Gedächtnisch Kirche bij Karavan. Dat doen we nu al 20 jaar en ook nu is de Kebab weer prima.

Hierna vervolgen we de tocht naar Wittenbergplatz, vanwaar een ondergrondse ons naar de Potzdammerplatz brengt. Voor Nelleke is dit een punt om haar ogen uit te kijken, want zij kent het alleen nog als gat tussen de muur.

Het is inmiddels te donker om veel te fotograferen. Een stukje wandelen zit er nog wel in, dus we gaan via de laatste resten van de muur naar Checkpoint Charlie wat ook in de Friedrichstrasse zit, maar dan 2 stations verderop. We hebben een sterke behoefte aan koffie en lopen Balzac binnen, na Starbucks® de 2e grote keten in Berlijn. Dom dus. Als het van buiten Balzac heet moet het van binnen kloten zijn. Dat is dan ook het enige wat over de kwaliteit van de zooi gezegd kan worden.

We pakken de metro en gaan naar het hotel… We zijn niet alleen overspannen, we zijn ook uitgeteld.

4 oktober

Een ontbijt is nooit weg. Het ontbijt in dit hotel is goed en uitgebreid. Daarna is het tijd om te wandelen naar Brandenburger Tor en Rijksdag. Daar staan we een half uur in de rij, maar als we naar binnen mogen, troosten we ons met de gedachte dat na ons de rij nog veel langer geworden is. Vanaf het dak en de koepel zijn de nieuwe bouwwerken om de Rijksdag goed te zien. Geen NGW, gewoon strakke moderne gebouwen die de gaten van de deling GDR/DDR mooi hebben opgevuld. Nelleke is er een voorstander van om NGW architecten met een bel om hun nek in een Alpenwei te zetten. Nu daar hoeven de Leute zich niet druk om te maken.

Na een uitgebreid bezoek lopen we via Starbucks® naar de Potzdammerplatz, nu wel met het doel alles uitgebreid te fotograferen en bekijken (in die volgorde).

Vlak voor de Potzdammerplatz staat het holocast monument. Het bestaat uit rechthoekige grijze stenen die steeds hoger worden. Ze staan op geringe afstand van elkaar en de paden er tussendoor zijn golvend. Het is de bedoeling dat de bezoeker een gevoel van vervreemding krijgt. Dat lukt heel aardig. Je kunt er aan alle kanten in, en op tal van plekken is door de overheid een bezoekvoorschrift opgesteld. Je wordt geacht je te houden aan 4 do’s en 7 don’ts. Een van de do’s is de aanwijzing je aan de aanwijzingen van het gezag te houden. Ze snappen het nog steeds niet helemaal.

1

1Even verder komen we op de Potzdammerplatz zelf uit. Het is een prachtige omgeving met het Sony Centre als middelpunt. Daarnaast staan de oude bibliotheek en Circus Karajani[11].

Op het plein staan onder meer een 30-er jaren verkeerstoren en stukken van de muur.

We zijn een tijd verder voordat we aan de andere kant van het plein zijn. Het is lunchtijd. Even dreigt het McD te worden, maar nog net op tijd ontdek ik een Starbucks®. Het komt toch nog goed.

We rijden nog even langs de Ku’damm, waar Nelleke “Diana 6” scoort in de KDW, inclusief een foto van de Duitse uitgave. Voor mij is de speurtocht iets verder: in het Europa Centre scoor ik wat euro’s. Inmiddels begint Nelleke d’r voet op te spelen (en mijn lijf in het algemeen). Het is tijd voor de middagdut.

Na de pauze bekijken we een aantal winkel in “onze” Friedrichstrasse. Er is onder andere een vestiging van Lafayette. Evenals bij beide buren geldt dat hier niets te dol is[12]. Grote glazen koepels, marmeren trappen, het kan niet op.

Hierna is het tijd om de synagoge te bezoeken. We maken een wat vreemde draai via Alexanderplatz, en komen bij Hallischesch Tor in een een aantal hofjes terecht. Deze worden meer en meer ontsloten en commercieel uitgebuit. Ook deze wandeling is weer de moeite waard. Als we uiteindelijk ook de synagoge nog goed op de foto krijgen mag de dag als geslaagd worden opgetekend.

Wat ons dan rest is het avondeten. We doen dat bij Romana, een eethuisje bij de Potsdammerplatz. Voor alle zekerheid leggen we het plein ook ‘s nachts nog een keer vast. Ook het winkelcentrum onder de grond en tussen de gebouwen (Der Arcadien) is even aardig om door te lopen, al biedt het weinig meer dan een modern HC.

5 oktober.

Vandaag begin ik met een duik, tenslotte heb ik nog nooit in Duitsland gedoken. Het wordt der Gross Glienicker See in de buurt van Potsdam. De routebeschrijving zuigt, het is dus even zoeken. “Bovendien vind je op woensdagochtend nooit duikers” stel ik geroutineerd met meer dan 30 jaar ervaring vast. Dat valt dus mee. De duikstek wordt helder aangegeven door een aantal omgeklede duikers. Ik stort me in het pak en in het water.

Terwijl ik baarzen en snoeken verstoor, verveelt Nelleke zich geen moment. Een oudere vrouw komt op de fiets aanrijden. Ze kleedt zich helemaal uit en stapt in het meer. Ondertussen melden de andere duiker en een brandweerauto zich aan de kant. Verstoord kleedt de vrouw zich weer aan en vertrekt richting dorp.

1Ik maak de duik af, en we rijden door naar Potsdam waar we eerst de Cecilienburg bekijken. Tijd voor lunch aan het water in het restaurant/bierbrouwerij. De soep met worst is obsceen en de porties Duits. Volgegeten vervolgen we onze weg.  Die gaat door het centrum met de Hollandse wijk, een oerend lelijke kathedraal en het voormalig Oost-Duitse mozaïek. Dat laatste kunnen we nu fotograferen zonder dat er een lynchmob ontstaat. Dat is ook wel eens anders geweest. Uit pure ontroering leg ik ieder steentje minstens 2 keer vast…

Je bent er de rest van de dag zoet mee. ’s Avonds eten we in het hotel. Het is een prima maaltijd.[13]

De volgende ochtend zit Berlijn er eigenlijk al weer op. Onder het motto “s’middags terugrijden kan ook” gaan we eerst aan de wandel naar Hamburger Zoo. Dit is een museum voor moderne kunst geworden. Het ligt vlak bij het nieuwe Hauptbahnhof.

De kunst is echt minimaal, dus er is bijna geen hond. Ook de suppoosten lopen te klagen dat er niets te beleven valt.

Wat ons betreft zegt dit niets over de tentoonstelling. Die is enorm leuk. Er hangt onder andere Warhol, maar ook lui die mij niets zeggen[14]. Heel opmerkelijk is de zaal met hangmatten van SM materiaal. Bezoekers worden nadrukkelijk uitgenodigd hier te gaan liggen; het valt niet tegen.

Ook mooi is de fotoverzameling “monotypes” Allemaal watertorens, fabriekshallen etc. van hetzelfde type. Voor je het weet is de ochtend om, dus we lopen via de Spree terug naar het hotel. Het weer is prachtig en het uitzicht van de Oost-Duitse kant op de Rijksdag en de nieuwe regeringsgebouwen is “niet verkeerd”.

Nog één broodje midden op Unter den Linden en het is voorbij[15].

We rijden in rechte lijn naar Nederland. Althans, dat is het plan. Al in Berlijn gaat het fout. Je kunt dat negatief bekijken. De werkelijkheid blijft dat we ook Charlottenburg en de Congreshal nu weer hebben gezien, dus het kan slechter.

Even voorbij Potsdam gaat het fout: Een Stau. Wat heet, zeg maar Stauer. Alles staat stil. Ik schrijf wat verslag op de middenberm maar verder…. Verder zie ik dat auto’s keren en terugrijden naar de afslag. Dat kan ik ook. Voor het eerst rij ik spook. Op het kruispunt staan twee agenten die volgens ons uit het rusthuis voor gepensioneerde dienders zijn gehaald. De uniformen passen slecht en alleen de sigaretten staan er bij alsof ze er al 60 jaar hangen.

We sukkelen in een rustige vaart door het Duitse herfstlandschap. Het is hier prachtig. Na een kilometer of 12 is er weer een oprit naar de snelweg. In de achteruitkijkspiegel zien we veel blauwe zwaailichten, op de weg is niemand.

Nu is het tijd om Duitsertje te spelen. Met 160+ km/uur geht’s loss. De achterstand wordt grotendeels ingelopen, zodat we, na een maaltijd onderweg, nog halverwege de avond weer in de kamer staan. Berlin war wieder toll!!![16]

1 1



[1] Waarom ik weet dat hij Zoll heet? Dat heeft-ie op een lapje om zijn nek J.

[2] Herders zijn Duits, maar dat maakt ze nog geen expert in de toepassing van naamvallen.

[3] Ik schat dat het voor het weekend vol is aangezet, je weet maar nooit waneer de toeristen komen.

[4] Tevens naam van het hotel

[5] 640 kilometer, maar Bill vindt het leuk om andere maten te geven. Soms moet je daarin mee gaan.

[6] Maar ik vrees het ergste. Japanners en Koreanen hebben genoeg aan een typ met een vlag om tot dit gedrag te komen. Zij leggen alleen minder gewicht in de schaal.

[7] In het weekend zijn er ook rondleidingen.

[8] Voor het verschil tussen U- en S-Bahn zie verslag van VS. Vervang U- en S-Bahn door Bart & Muni en alles zal duidelijk worden.

[9] Als zodanig betekent Pinkeltje “Zeikertje” en krijgt Nelleke na al die jaren toch nog gelijk…

[10] Nieuwe Germaans Wansmaak. Zit nog niet op het niveau van volledig uitontwikkeld meet- en monitor systeem, maar bij verdere ontwikkeling wordt dit in het verslag opgetekend.

[11] Inmiddels begint die naam ook onze leeftijd te verraden. De “Wrache de Papst” kan met Beneticusde zoveelste helemaal niet meer .

[12] Dit deel van het verslag is geschreven op de midden vangrail van de snelweg bij Potsdam. Je zal maar een Stau hebben.

[13] De Stau is weer voorbij….

[14] En dus waarschijnlijk bekender zijn.

[15] Een paar maanden later, als ik dit verslag uitdraai is inmiddels bekend hoe definitief het voorbij is: ons hotel is dan inmiddels onder de sloophamer om plaats te maken voor het oprukkende grootstedelijke Berlijn.

[16] En desondanks leuk.